ขันธปริตร

ขันธปริตรมีที่มาจากเหตุการณ์ที่ภิกษุรูปหนึ่งถูกงูกัดถึงแก่มรณภาพ พระพุทธเจ้าจึงทรงแนะให้ภิกษุทั้งหลาย แผ่เมตตาแก่ตระกูลพญางูทั้งสี่ เพื่อความปลอดภัย

จุดสำคัญที่ทำให้บทนี้น่าสนใจคือ วิธีป้องกันภัยที่ทรงสอน ไม่ใช่การขับไล่หรือทำร้าย แต่คือการแผ่เมตตา ซึ่งสอดคล้องกับหลักที่ว่า เวรย่อมไม่ระงับด้วยการจองเวร

สังเกตการจัดกลุ่มสัตว์ตามจำนวนเท้า คือ ไม่มีเท้า สองเท้า สี่เท้า และหลายเท้า วิธีนี้ครอบคลุมสัตว์ทุกชนิดโดยไม่ต้องไล่ชื่อทีละตัว แสดงถึงความเป็นระบบของคำสอน

ท่อนที่ว่า อัปปะมาโณ พุทโธ (พระพุทธเจ้ามีคุณอันประมาณมิได้) เทียบกับ *ปะมาณะวันตานิ สิริงสะปานิ* (สัตว์เลื้อยคลานมีประมาณ) เป็นการเปรียบให้เห็นว่า คุณของพระรัตนตรัยนั้นยิ่งใหญ่กว่าสิ่งที่เรากลัวอย่างเทียบกันไม่ได้ ซึ่งช่วยให้ใจของผู้สวดคลายความหวาดกลัวลง

ขอเรียนตามตรงว่า หากถูกงูพิษกัดจริง ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที บทสวดนี้มีไว้เพื่อตั้งสติและเจริญเมตตา ไม่ใช่สิ่งทดแทนการรักษา และไม่ควรใช้เป็นเหตุให้ประมาทในการระวังตัว

นิยมสวดก่อนเข้าป่า ก่อนพักแรมนอกบ้าน หรือเมื่อต้องอยู่ในที่ที่มีสัตว์มีพิษชุกชุม รวมทั้งใช้ในการสวดเจ็ดตำนานตามลำดับปกติ

สวดที่บ้านก็ได้เช่นกัน โดยเฉพาะช่วงหน้าฝนที่สัตว์เลื้อยคลานมักเข้าบ้าน ควรสวดควบคู่กับการดูแลบ้านให้สะอาดและไม่มีที่หลบซ่อนของสัตว์