คำถวายผ้ากฐิน

คำถวายผ้ากฐินคือการบอกต่อหน้าพระสงฆ์ว่า เรานำผ้ามาถวายแก่สงฆ์ทั้งหมู่ ไม่ได้ถวายแก่พระรูปใดรูปหนึ่ง จุดนี้คือหัวใจของกฐิน คำบาลีจึงใช้คำว่า สังฆัสสะ ที่แปลว่า แด่พระสงฆ์ และไม่มีชื่อพระรูปไหนอยู่ในคำถวายเลย พระสงฆ์จะเป็นผู้ตกลงกันเองภายหลังว่าจะมอบผ้าให้รูปใดเป็นผู้กรานกฐิน

คำที่ควรรู้ความหมาย

• สะปะริวารัง — พร้อมทั้งบริวาร หมายถึงของที่ถวายร่วมกับผ้ากฐิน
• กะฐินะจีวะระทุสสัง และ กะฐินะทุสสัง — ผ้าจีวรกฐิน และผ้ากฐิน สองคำนี้ความหมายเดียวกัน
• โอโณชะยามะ — ข้าพเจ้าทั้งหลายขอน้อมถวาย คำท้าย มะ แปลว่าพวกเรา ถ้าเปลี่ยนเป็น มิ จะแปลว่าข้าพเจ้าคนเดียว
• ปะฏิคคัณหาตุ — ขอจงรับ
• กะฐินัง อัตถะระตุ — ขอจงกรานกฐิน
• อัมหากัง ทีฆะรัตตัง หิตายะ สุขายะ — เพื่อประโยชน์และความสุขแก่ข้าพเจ้าทั้งหลายตลอดกาลนาน

ท่อนที่ทำให้ต่างจากคำถวายอื่น

คำถวายทานส่วนใหญ่ เช่นคำถวายผ้าป่า จบแค่ขอให้พระสงฆ์รับของ แต่คำถวายผ้ากฐินมีท่อน ปะฏิคคะเหตตะวา จะ อิมินา ทุสเสนะ กะฐินัง อัตถะระตุ ต่อท้าย แปลว่า ครั้นรับแล้วขอจงกรานกฐินด้วยผ้าผืนนี้

การกรานกฐินเป็นกิจของสงฆ์ที่ทำได้เฉพาะช่วงหนึ่งเดือนหลังออกพรรษา และทำได้เฉพาะวัดที่มีพระจำพรรษาครบสามเดือนอย่างน้อยห้ารูป ผู้ถวายจึงไม่ได้แค่ให้ผ้า แต่เปิดโอกาสให้สงฆ์ในวัดนั้นทำกิจที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตไว้ได้ครบ อ่านที่มาและเงื่อนไขทั้งหมดได้ในทอดกฐินคืออะไร ทำอย่างไร

ไม่ต้องท่องจำมาก่อน

ในงานจริง ผู้นำจะกล่าวทีละวรรคแล้วผู้ร่วมพิธีว่าตาม แค่ฟังและว่าตามให้ทันก็พอ ถ้าได้รับหน้าที่เป็นผู้นำกล่าว ลองอ่านคำอ่านด้านบนออกเสียงสักสองสามรอบก่อนวันงาน แล้วเปิดโหมดอ่านนำตัวใหญ่จากโทรศัพท์ในวันจริง

กล่าวหลังรับศีลเสร็จ และก่อนประเคนผ้ากฐิน ดูลำดับเต็มได้ที่หัวข้อขั้นตอนในพิธีด้านบน

ทอดกฐินได้เฉพาะในกฐินกาล คือตั้งแต่แรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ซึ่งตรงกับวันตักบาตรเทโว ไปจนถึงขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ ซึ่งตรงกับวันลอยกระทง นอกช่วงนี้ถวายผ้าได้ แต่ไม่นับเป็นกฐิน

ถ้างานเดียวกันมีทั้งกฐินและผ้าป่า ให้ถวายผ้ากฐินก่อน แล้วจึงทอดผ้าป่าตามหลัง