ไตรสรณคมน์ (สรณคมนปาฐะ)

คำว่า สรณะ แปลว่า ที่พึ่ง ที่ระลึก หรือที่กำจัดภัย ส่วน คัจฉามิ แปลว่า ข้าพเจ้าถึง หรือข้าพเจ้าเข้าไปหา รวมกันจึงหมายถึงการประกาศว่า เราเลือกยึดสิ่งใดเป็นหลักของชีวิต

ประเด็นสำคัญคือ การถือพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่ง ไม่ใช่การมอบชีวิตให้สิ่งภายนอกจัดการแทน แต่เป็นการยอมรับว่าจะเดินตามแนวทางที่พระพุทธเจ้าทรงค้นพบ คือ ใช้ปัญญาแก้ทุกข์ด้วยตนเอง โดยมีพระธรรมเป็นแผนที่ และมีพระสงฆ์เป็นตัวอย่างผู้เดินทางก่อน

เหตุที่ต้องกล่าวซ้ำสามครั้ง (ทุติยัมปิ ครั้งที่สอง, ตะติยัมปิ ครั้งที่สาม) เป็นธรรมเนียมย้ำเจตนาให้หนักแน่น เหมือนการให้คำมั่นเรื่องสำคัญที่ต้องพูดให้ชัดเจน

บทนี้เป็นบทที่ใช้ในพิธีสำคัญแทบทุกอย่าง ทั้งการสมาทานศีล การบวช และการทำบุญ จึงเป็นบทที่ควรจำให้ขึ้นใจเป็นลำดับต้น ๆ ร่วมกับบทนมัสการพระพุทธเจ้า

สวดต่อจากบทนมัสการ (นะโม ๓ จบ) ในการทำวัตรเช้า ทำวัตรเย็น และการสวดก่อนนอน รวมทั้งใช้เมื่อสมาทานศีลและร่วมพิธีทางศาสนาต่าง ๆ

ใช้เวลาเพียงไม่ถึงสองนาที เหมาะกับวันที่มีเวลาน้อยมาก เพราะสวดเพียงบทนี้กับนะโม ๓ จบ ก็ถือว่าได้ทบทวนหลักของชาวพุทธครบแล้ว