วันนี้วันพระไหม

วันพระคือวันที่ชาวพุทธใช้ทำบุญ ฟังธรรม และรักษาศีล มีอีกชื่อว่าวันธรรมสวนะ แปลว่าวันฟังธรรม กำหนดตามปฏิทินจันทรคติไทย ไม่ใช่ปฏิทินสากล วันพระจึงไม่ตรงกับวันที่เดิมของทุกเดือน และไม่ตรงกับวันเดิมของสัปดาห์

เดือนจันทรคติหนึ่งมีวันพระ 4 วัน

• ขึ้น 8 ค่ำ คืนพระจันทร์ครึ่งดวงข้างขึ้น
• ขึ้น 15 ค่ำ คืนเดือนเพ็ญ
• แรม 8 ค่ำ คืนพระจันทร์ครึ่งดวงข้างแรม
• แรม 15 ค่ำ หรือแรม 14 ค่ำในเดือนที่มี 29 วัน คืนเดือนดับ

วันพระแต่ละครั้งจึงห่างกัน 6 ถึง 8 วัน

วันพระใหญ่ คือวันขึ้น 15 ค่ำ (วันเพ็ญ) และวันแรม 14 หรือ 15 ค่ำ (วันดับ) เป็นวันที่พระสงฆ์ลงอุโบสถฟังพระปาติโมกข์ทุกกึ่งเดือน วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา และวันอาสาฬหบูชาก็ตรงกับวันเพ็ญทั้งหมด

วันพระเล็ก คือวันขึ้น 8 ค่ำ และวันแรม 8 ค่ำ ซึ่งพระจันทร์สว่างครึ่งดวง

วันโกน คือวันก่อนวันพระหนึ่งวัน ชื่อนี้มาจากธรรมเนียมที่พระภิกษุสามเณรโกนผมในวันนี้เพื่อเตรียมรับวันพระ กล่องด้านบนบอกวันโกนก่อนวันพระครั้งถัดไปไว้ให้ด้วย

เดือนตามปฏิทินจันทรคติไทยยาว 29 หรือ 30 วันสลับกันไป เดือนคี่ เช่น เดือนอ้าย เดือน 3 และเดือน 11 มี 29 วัน เรียกว่าเดือนขาด วันสุดท้ายของเดือนจึงเป็นแรม 14 ค่ำ ส่วนเดือนคู่ เช่น เดือนยี่ เดือน 8 และเดือน 12 มี 30 วัน เรียกว่าเดือนเต็ม วันสุดท้ายเป็นแรม 15 ค่ำ

วันพระวันดับจึงตรงกับแรม 14 หรือแรม 15 ค่ำแล้วแต่เดือน ปีที่มีอธิกวาร เดือน 7 จะเพิ่มเป็น 30 วัน ส่วนปีที่มีอธิกมาส เช่น พ.ศ. 2569 จะมีเดือน 8 สองหน

แต่ละคนปฏิบัติได้ตามความสะดวก สิ่งที่ชาวพุทธนิยมทำในวันพระมีดังนี้

• ทำบุญใส่บาตรตอนเช้า หรือนำอาหารไปถวายพระที่วัด
• ไปวัดฟังธรรม ตามวัดมักเริ่มด้วยการอาราธนาศีลและรับศีล แล้วจึงฟังเทศน์ ถ้าจะนิมนต์พระแสดงธรรมใช้คำอาราธนาธรรม
• รักษาศีล อย่างน้อยตั้งใจรักษาศีล 5 ให้ครบ ผู้ที่ตั้งใจมากขึ้นจะรักษาศีล 8 หรืออุโบสถศีลตลอดวันและคืนนั้น
• สวดมนต์ที่บ้าน เริ่มจากบทสวดมนต์ไหว้พระที่รวมบทหลักไว้ในหน้าเดียว ถ้ามีเวลามากขึ้นใช้ชุดสวดวันพระ แล้วแผ่เมตตาและกรวดน้ำปิดท้าย