คาถาประจำวันเกิดวันจันทร์ (บูชาพระปางห้ามญาติ)

คาถาประจำวันเกิดวันจันทร์คืออภยปริตร ที่ขึ้นต้นว่า ยันทุนนิมิตตัง อะวะมังคะลัญจะ คนเกิดวันจันทร์นิยมสวดบทนี้บูชาพระพุทธรูปปางห้ามญาติ (บางแห่งใช้ปางห้ามสมุทร) และนิยมสวดวันละ 15 จบ ตัวบทมีสามรอบ ต่างกันเพียงคำเดียว สวดครบสามรอบนับเป็น 1 จบ การจับคู่คาถา ปางพระ และจำนวนจบเข้ากับวันเกิดเป็นธรรมเนียมไทย ไม่ได้กำหนดไว้ในพระไตรปิฎก ตารางคาถาของทุกวันอยู่ในบทความคาถาประจำวันเกิด 7 วัน

ที่มา: อภยปริตร

อภยปริตร แปลว่า ปริตรที่ทำให้ไม่มีภัย บทนี้ไม่ได้มาจากพระไตรปิฎก แต่เป็นคาถาที่โบราณาจารย์แต่งขึ้นภายหลัง ไม่ทราบผู้แต่งแน่ชัด ใช้สวดเป็นบทที่ 11 ในสิบสองตำนานของไทย และอยู่ในหนังสือสวดพระปริตรของศรีลังกาด้วย เนื้อหาขอให้ลางร้าย เสียงนกร้องที่ฟังแล้วไม่สบายใจ เคราะห์ร้าย และฝันร้าย พินาศไปด้วยอานุภาพของพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ ที่มาและความหมายแบบละเอียดอ่านได้ที่หน้าอภยปริตร

ความหมายทีละคำ

• ยันทุนนิมิตตัง (ยัง + ทุนนิมิตตัง) — ลางร้ายใด ๆ
• อะวะมังคะลัญจะ — และสิ่งอัปมงคล
• โย จามะนาโป สะกุณัสสะ สัทโท — และเสียงนกร้องที่ไม่น่าพอใจ ซึ่งคนโบราณถือว่าเป็นลาง
• ปาปัคคะโห — เคราะห์ร้ายจากดวงดาวตามความเชื่อทางโหราศาสตร์
• ทุสสุปินัง อะกันตัง — ฝันร้ายที่ไม่น่าปรารถนา
• พุทธานุภาเวนะ วินาสะเมนตุ — ขอสิ่งเหล่านั้นจงพินาศไปด้วยพระพุทธานุภาพ รอบที่สองและสามเปลี่ยนเป็นพระธรรมานุภาพและพระสังฆานุภาพ

หลายเว็บพิมพ์คำในวรรคที่สองว่า สัทโธ ซึ่งแปลว่า ผู้มีศรัทธา คำที่ถูกคือ สัทโท แปลว่า เสียง ตรงกับพระบาลีทุกฉบับที่ตรวจ

พระประจำวันจันทร์ ปางห้ามญาติ หรือปางห้ามสมุทร

ทั้งสองปางเป็นพระพุทธรูปยืน ยกพระหัตถ์ขึ้นเสมอพระอุระในท่าห้าม แต่มาจากเรื่องต่างกันในพุทธประวัติ

• ปางห้ามญาติ — พระญาติฝ่ายพุทธบิดาและฝ่ายพุทธมารดาซึ่งอยู่คนละฝั่งแม่น้ำโรหิณี ทะเลาะกันเรื่องแย่งน้ำทำนาจนจะยกทัพเข้าสู้กัน พระพุทธเจ้าเสด็จไปห้ามไว้
• ปางห้ามสมุทร — ตอนเสด็จไปโปรดชฎิลสามพี่น้องที่อุรุเวลา เกิดฝนตกหนักจนน้ำท่วม แต่น้ำไม่ท่วมบริเวณที่พระพุทธเจ้าประทับ ชฎิลเห็นแล้วจึงคลายทิฐิ

บางแหล่งแยกว่าปางห้ามญาติยกพระหัตถ์ขวาข้างเดียว ส่วนปางห้ามสมุทรยกทั้งสองข้าง แต่อีกหลายแหล่งก็บรรยายปางห้ามญาติว่ายกทั้งสองข้าง การที่ปางนี้เป็นพระประจำวันจันทร์เป็นธรรมเนียมไทย บทความเรื่องพระประจำวันเกิดของ MGR Online อธิบายเชิงโหราศาสตร์ว่า ดวงจันทร์เป็นดาวประจำธาตุน้ำและหมายถึงญาติพี่น้อง ซึ่งเข้ากับเรื่องห้ามญาติแย่งน้ำและเรื่องห้ามน้ำท่วม คำอธิบายนี้เป็นการตีความภายหลัง ส่วนสีประจำวันจันทร์ที่ใช้กันทั่วไปคือสีเหลือง คติเดิมถือว่าพระจันทร์มีกายสีนวล

ทำไมต้องสวด 15 จบ

จำนวนจบเป็นธรรมเนียม ไม่มีกำหนดในพระไตรปิฎก ตัวเลขของทุกวันตรงกับ "กำลังวัน" ของเทวดาพระเคราะห์ในตำราโหราศาสตร์ไทย ซึ่งให้พระจันทร์มีกำลัง 15 และตัวเลขของทั้ง 8 วันรวมกันได้ 108 พอดี บทนี้ยาวสามรอบ สวดครบ 15 จบจึงใช้เวลาราวเจ็ดถึงแปดนาที ถ้ามีเวลาน้อยจะสวดจบเดียวอย่างตั้งใจก็ได้

สวดบทนี้แล้วลางร้ายจะหายไปจริงไหม

พระพุทธศาสนาไม่ได้สอนให้เชื่อลางบอกเหตุ ในจัณฑาลสูตร พระพุทธเจ้าทรงสอนให้อุบาสกเชื่อกรรม ไม่ถือมงคลตื่นข่าว การสวดอภยปริตรจึงเป็นการดึงใจที่หวั่นไหวกับลางหรือฝันร้ายกลับมาระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ซึ่งเป็นที่พึ่งที่แท้จริง ไม่ได้ยืนยันว่าลางร้ายมีอำนาจจริง

คาถาประจำวันเกิดวันอื่น

• วันอาทิตย์ — ปางถวายเนตร บทอุเทตะยัญจักขุมา สวด 6 จบ
• วันอังคาร — ปางไสยาสน์ บทยัสสานุสสะระเณนาปิ สวด 8 จบ
• วันพุธกลางวัน — ปางอุ้มบาตร บทสัพพาสีวิสะชาตีนัง สวด 17 จบ
• วันพุธกลางคืน — ปางป่าเลไลยก์ บทกินนุ สันตะระมาโน วะ สวด 12 จบ
• วันพฤหัสบดี — ปางสมาธิ บทปูเรนตัมโพธิสัมภาเร สวด 19 จบ
• วันศุกร์ — ปางรำพึง บทอัปปะสันเนหิ นาถัสสะ สวด 21 จบ
• วันเสาร์ — ปางนาคปรก บทยะโตหัง ภะคินิ สวด 10 จบ

นิยมสวดทุกวัน วันละ 15 จบ หรืออย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งในวันจันทร์ ซึ่งเป็นธรรมเนียมที่นิยมกัน ไม่ใช่ข้อบังคับ เนื้อหาของบทกล่าวถึงฝันร้ายโดยตรง การสวดก่อนนอน หรือเมื่อตื่นจากฝันร้ายแล้วใจไม่สงบ จึงเข้ากับความหมายของบท

ลำดับที่นิยมคือตั้งนะโม 3 จบ แล้วสวดคาถานี้ให้ครบจำนวนจบ จะใช้ลูกประคำช่วยนับก็ได้ สวดจบแล้วจะต่อด้วยบทแผ่เมตตาหรือบทกรวดน้ำก็ได้ ถ้าไปวัดที่ตั้งพระพุทธรูปประจำวันเรียงไว้ ก็สวดหน้าพระปางห้ามญาติได้เช่นกัน